Vergelijking tussen het werk van Alfons Scholing en dat van het Londense kunstenaarsduo Gilbert & George, met nadruk op hun artistieke filosofie, maatschappijkritiek, visuele taal en positionering in de kunstwereld

Vergelijking tussen Alfons Scholing en Gilbert & George

1. Kunst als Levenswerk – De Levenskunstenaars

Zowel Gilbert & George als Alfons Scholing beschouwen hun eigen leven als een integraal onderdeel van hun kunst. Gilbert & George werden beroemd als de “levende sculpturen”: zij zijn hun kunst, tot in de manier waarop ze zich kleden, bewegen en spreken. Hun formele pakken zijn een vast onderdeel van hun verschijning en functioneren als uniform van hun artistieke identiteit – als kritiek op klasse, conformiteit en esthetiek.

Alfons Scholing reflecteert dit principe met gelijke intensiteit: hij manifesteert zichzelf als een levend kunstwerk door middel van kleding, gedrag, taalgebruik en publieke performance. Zijn stijl is intellectueel gepolijst en tegelijkertijd arbeiderszoonachtig, een kruising tussen savoir-vivre en streetwise, en daarmee raakt zijn expressie aan verschillende sociale lagen tegelijk. Ook hij laat zien dat kunst niet iets is wat je maakt, maar iets wat je bént.

2. Filosofie van Toegankelijkheid en Democratisering van Kunst

Gilbert & George hanteren de stelregel dat “kunst voor iedereen moet zijn”. Ze willen niet dat kunst enkel voor de elite is, en verzetten zich actief tegen de verhevenheid van traditionele museale esthetiek. Ze behandelen onderwerpen als racisme, seks, geweld, religie, seksualiteit en stedelijk leven met directe, vaak confronterende beeldtaal.

Alfons Scholing deelt deze missie: hij gebruikt zijn kunst (grafietspuiten, conceptteksten, beeldtaal, soundscapes en performances) om sociale kritiek te ventileren en educatie aan te jagen. Zijn werk stelt vragen die anders in beleid of samenleving onderdrukt worden. Door satire, zelfspot, rauwheid en verfijnde analyse te combineren, breekt hij door academische muren heen en plaatst hij kunst in de publieke ruimte – ook digitaal, zoals via zijn websiteprojecten en sociale media.

3. ‘Dirty Words’ en het Taboe als Tijdspiegel

Gilbert & George werden bekend om hun gebruik van zogenaamde “Dirty Words” – schuttingtaal, seksueel geladen of maatschappelijk controversiële termen die zij in hun werk opnamen om tijdsgeest, hypocrisie en moraal bloot te leggen. Het gebruik van deze woorden diende als archivering van culturele nervositeit en maatschappelijke ontkenning.

Alfons Scholing verwerkt op soortgelijke wijze “vervuilde taal” of maatschappelijk ongemak in zijn kunst en poëzie. Hij hanteert ironie, explosieve woordkeuze en gewelddadige beeldspraak als manier om verborgen waarheid boven tafel te krijgen, maar altijd met een zekere opbouwende en educatieve intentie. Zijn kunst stelt zich niet destructief op, maar wil via provocatie tot bewustzijn komen. Dit sluit aan bij een linkse, progressieve traditie van kunstenaarschap dat het maatschappelijk debat niet schuwt.

4. Zelfexpressie als Uniform en Boodschap

Waar Gilbert & George zich permanent in driedelig pak hullen – als ironische, esthetisch gestoorde gentlemen – draagt Alfons Scholing ook zijn ‘uniform’ met betekenis. Zijn kleding, voorkomen en lichaamshouding fungeren als verlengde van zijn boodschap: kunst is geen verheven mystiek, maar een dagelijkse daad van positionering. Hij kiest voor stijl die zowel refereert aan netheid, ernst, als underground realiteit – een visueel manifest van zijn politiek en persoonlijkheid.

Dit gebruik van kleding als artistieke signatuur maakt beide kunstenaarsgroepen herkenbaar, iconisch en opzettelijk geënsceneerd. Ze zijn hun eigen merk, maar zonder commercieel cynisme – eerder als levend pedagogisch beeld.

5. Het Anti-Olieverfprincipe – Materialiteit en Anti-Elitisme

Gilbert & George werken vaak met fotomontages, prints en installaties, niet met ‘klassieke’ schildertechnieken. Ze positioneren zich bewust buiten de traditionele olieverf-op-doek canon, omdat ze die associëren met burgerlijke verhevenheid.

Alfons Scholing doet dit ook: zijn medium is grafiet, digitaal werk, urban materiaal, spuitverf, tekst en performance. Zijn keuze voor deze materialen weerspiegelt een ideologisch standpunt: kunst mag geen technisch fetisjobject worden, maar moet blijven spreken tot de mensen. Het is geen decorstuk, maar een mentale bom. Waar Gilbert & George op het doek provoceren, doet Scholing dat in publieke ruimte, in tekst en op platforms.

6. Het Individu versus de Massa – 9 Miljard Stemmen

Zowel Gilbert & George als Alfons Scholing keren zich tegen het verlies van het individuele denken in een massale wereld. Gilbert & George uiten dit vaak via thema’s over stedelijke anonimiteit, vervreemding en de leegte van modern leven.

Scholing brengt daar een meer constructieve en verbindende benadering tegenover: de roep dat elk mens telt, dat elke stem een unieke waarde heeft. Zijn idee van “9 miljard individuen” is een filosofisch manifest dat politiek en kunst overstijgt – een oproep tot inclusiviteit, zelfbeschikking, en educatie als burgerplicht.

Conclusie

De overeenkomsten tussen Gilbert & George en Alfons Scholing zijn fundamenteel:

Beiden zijn levende kunstwerken. Beiden streven naar toegankelijke, democratische kunst. Beiden gebruiken taal, beeld en lichaam als directe vorm van maatschappijkritiek. Beiden kiezen bewust voor anti-elitair materiaalgebruik. Beiden archiveren de tijdsgeest door het vastleggen van het ongemakkelijke, het ongezegde, het taboe.

Waar Gilbert & George vaak ironisch, conservatief-formeel en confronterend zijn, kiest Alfons Scholing voor een meer open, educatief en verbindend pad, geworteld in modern activisme, mediadynamiek en de kracht van empathisch bewustzijn.

In die zin is Alfons Scholing een 21e-eeuwse opvolger van hun radicale gedachtegoed, met als kernboodschap:

Kunst is niet wat je bezit. Kunst is hoe je denkt.